Strona główna > biologia, ewolucja, nauka > Ostatnio ewoluowały…

Ostatnio ewoluowały…

W PLOS Genetics pojawił się artykuł, który przedstawia wyniki analizy polimorfizmów pojedynczych nukleotydów (SNP) w różnych populacjach ludzkich pod kątem tych fragmentów genomu, które ostatnio podlegały silnej presji selekcyjnej. Autorzy przebadali próbki pochodzące od Afroamerykanów, Amerykanów pochodzenia europejskiego i Chińczyków. Udało im się znaleźć 101 fragmentów genomu, które znajdują się blisko znanych genów i prawdopodobnie niedawno uległy selekcji. W tych okolicach położone są geny zaangażowane w pigmentację, geny związane z rozwojem i działaniem układu nerwowego, geny kodujące składniki kompleksu białkowego zawierającego dystrofinę (to białko, którego mutacje powodują dystrofię mięśniową Duchenne’a), receptory węchowe, białka układu immunologicznego i białka szoku cieplnego. Ogółem 5% genomu wygląda, jakby ostatnio podlegało presji selekcyjnej, przy czym są to różne fragmenty u różnych populacji, a poza tym w niektórych populacjach prawdopodobnie tych fragmentów jest więcej.

Geny wpływające na pigmentację skóry (np. KITGL czy SLC24A5) ulegały selekcji u Europejczyków, a także u Chińczyków. Nie jest to zresztą pierwsze badanie, które wykazuje, że geny te ulegają selekcji. U Europejczyków widać też ślady działania selekcji na geny związane z morfologią włosów. Z kolei w populacji pochodzącej z Afryki selekcja działała na miejsca, w których znajdują się receptory węchowe. U różnych populacji selekcji ulegały różne geny związane z rozwojem układu nerwowego, także te, które wiązane są z podatnością na chorobę Alzheimera. Wśród genów związanych z układem immunologicznym selekcji uległy ostatnio geny RAG – kodujące biorące udział w zapewnianiu nam zmienności przeciwciał rekombinazy, które być może pochodzą od transpozonów. Inny gen, który niedawno poddany był presji selekcyjnej, to TJP1, którego warianty mogą wpływać na przebieg infekcji Helicobacter pylori. Oczywiście na liście europejskiej pojawiła się też laktaza – mutacje w sekwencji regulatorowej kodującego ją genu powodują, że także dorośli są w stanie pić mleko. Autorzy podkreślają, że jest to znakomita kontrola pozytywna dla ich metody, ponieważ już wcześniej wykazano, że ten obszar podlegał selekcji w Europie (a także w niektórych populacjach afrykańskich).

Innym ciekawym fragmentem genomu, który pojawił się w analizie, jest gen HFE, którego mutacje powodują hemochromatozę. Choroba ta jest częściej spotykana u Europejczyków, niż w pozostałych częściach świata. Niektórzy uważają, że mutacja powodująca tę chorobę utrzymuje się w populacji, ponieważ niosła ze sobą przewagę selekcyjną – pozwalała na magazynowanie żelaza wtedy, kiedy w diecie często go brakowało. Jednak analiza przeprowadzona przez autorów pracy sugeruje, że selekcja nie działała bezpośrednio na zmutowany allel HFE, ale na położone nieco dalej zgrupowanie genów kodujących histony, a rozprzestrzenienie się allelu HFE warunkującego chorobę jest ubocznym skutkiem selekcji jednego z alleli histonów. Stosowana przez autorów metoda nie wychwyciła genów MCPH1 i ASPM (tych od rozwoju mózgu, a może i języków nietonalnych), choć poprzednie wyniki sugerowały, że na oba działała silna presja selekcyjna. Być może stało się tak dlatego, że ich podejście ma na celu wykrywanie alleli, które pod wpływem niedawnej selekcji rozprzestrzeniły się już niemal w całej badanej populacji (ponad 70%), zaś inne metody są lepsze w wykrywaniu alleli, które nie są aż tak częste.

Według autorów pracy selekcji podlegają także obszary centromerowe. Autorzy sugerują, że może to mieć związek z procesem segregacji chromosomów podczas podziału komórki, np. z odchyleniem mejotycznym, czyli nielosową segregacją chromosomów podczas mejozy. Przykładowo jeśli jakiś wariant powoduje, że podczas mejozy chromosom nie kończy w ciałku kierunkowym, tylko w oocycie, taka sekwencja powinna bardzo szybko się rozprzestrzeniać.

Pełna lista genów, które ostatnio podlegały selekcji, jest tu.

Kategorie:biologia, ewolucja, nauka
  1. sz
    Czerwiec 8, 2007 o 12:49 am

    zabrzmialo mi to jak notowania box office😉

    „najpopularniejsze geny w tym tygodniu: z miejsca 1 na 3: węch nikotynoignorujacy, bez zmian na miejscu drugim: laktaza turbo, i na pierwszym debiut ze stajni Migg Laboratories: paznokcie w kwiatki” ;-P

  2. Czerwiec 9, 2007 o 6:08 pm

    bo wszyscy kochają notowania i listy przebojów. ile komentarzy na onecie było po tym, jak napisali, że szympansy ewoluują szybciej od ludzi…

  1. Sierpień 6, 2007 o 3:29 pm

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: