Strona główna > biologia, ewolucja, medycyna, nauka > Wirusowy nowotwór skóry

Wirusowy nowotwór skóry

Październik 1, 2008 Dodaj komentarz Go to comments

Poliomawirusy to wirusy DNA, które można podzielić na trzy grupy. Pierwsza obejmuje małpi wirus SV40 i podobne do niego ssacze wirusy, drugą stanowią mysi poliomawirus MuPyV i podobne ssacze wirusy, a trzecia to ptasie poliomawirusy. Niektore poliomawirusy wywołują nowotwory u zwierząt. Kilka (BK, JC, KI i WU) może powodować infekcje u ludzi. Ludzkie poliomawirusy są szeroko rozpowszechnione – szacuje się, że kontakt z dwoma pierwszymi miało 70-98% populacji. Dane na temat pozostałej dwójki nie są jeszcze dokładnie znane, bo odkryto je dopiero w zeszłym roku. Jak dotąd nie ma zgody co do tego, czy infekcje polimoawirusami wiążą się ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na raka u ludzi. Wiadomo, że te same wirusy mogą spowodować powstanie nowotworów u myszy, istnieje też kilka prac sugerujących związek poliomawirusa JC z guzami mózgu. Wydaje się, że poliomawirusy zazwyczaj nie wywołują nowotworów u swoich zwykłych gospodarzy, ale ryzyko znacznie wzrasta, kiedy zainfekują przedstawicieli innego gatunku.

Merkel cells (red) within the skin, innervated by mechanosensory axons (green). The axon terminals contain the force transduction machinery, which remains poorly understood. The Merkel cells convey the mechanical stimulus from the surface of the skin to the axon terminals.

Komórki Merkla (czerwone) w skórze, i dochodzące do nich aksony (zielone).

W tym roku opisano kolejnego ludzkiego poliomawirusa, który dostał nazwę Merkel cell polyomavirus, w skrócie MCV (Feng i in. 2008). W przeciwieństwie do poznanej wcześniej czwórki, która przypomina SV40, MCV należy do grupy poliomawirusów podobnych do MuPyV. Wirusa znaleziono w komórkach raka neuroendokrynnego skóry, zwanego też rakiem z komórek Merkla u 8 z 10 zbadanych pacjentów.  Funkcje komórek Merkla nie są w 100% poznane, ale uważa się, że odbierają bodźce dotykowe w skórze, a także regulują cykl wzrostu włosa.  Rak z komórek Merkla jest agresywny i szybko zaczyna produkować przerzuty. Występuje przede wszystkim u osób starszych i z obniżoną odpornością (np. chorych na AIDS czy biorących leki immunosupresyjne po transplantacji). Na szczęście występuje rzadko (choć ostatnio diagnozuje się go coraz częściej).

Nie dość, że wirus MCV ukrywał się w komórkach nowotworowych, to na dodatek wygląda na to, że wklejał się do genomu gospodarza przed ich rozmnożeniem się – u różnych pacjentów integrował w różne miejsca, ale we wszystkich komórkach nowotworowych i przerzutach u jednej osoby znajdował się w tej samej pozycji. Takie wyniki sugerują, że integracja wirusa do genomu gospodarza może być początkowym etapem transformacji nowotworowej komórek, co oznaczałoby, że poliomawirus MCV odgrywa rolę w powstawaniu raka z komórek Merkla .

Oczywiście inni badacze natychmiast zaczęli sprawdzać, jak to wygląda u ich pacjentów, i kolejne prace potwierdziły doniesienia pierwszego zespołu. Przykładowo Kassem i in. znależli wirusa w 30 na 39 zbadanych nowotworów (czyli w 77%), a Foulogne i in. w 8 na 9. Natomiast u zdrowych osób wirusa nie znajdowano w ogóle, lub znajdowano znacznie rzadziej – wydaje się, że może nim być zainfekowane najwyżej 15% populacji. Jednak zanim uznamy na pewno, że rak z komórek Merkla jest wywoływany przez poliomawirusy, należy wyjaśnić kilka rzeczy, np. to, że potrafi się rozwinąć bez obecności MCV, że jego występowanie koreluje z ekspozycją na działanie promieni słonecznych, i że bardzo rzadko występuje u osób o ciemnej skórze, i zbadać, co powoduje, że u niektórych osób infekcja może doprowadzić do powstania nowotworu, podczas, gdy u innych nie.

Tymczasem zespół, który jako pierwszy opisał wirusa, bada go dalej, próbując rozwiać chociaż niektóre wątpliwości. W artykule opublikowanym w PNAS (Shuda i in. 2008) dokladniej przyjrzeli się sekwencjom poliomawirusa MCV znalezionym w kilku nowotworach z komórek Merkla.  Okazuje się, że sekwencje wirusowe w komórkach nowotworowych mają mutacje w genie kodującym duży antygen T. Na podstawie wcześniejszych badań nad innymi wirusami wiadomo, że duży antygen T jest niezbędny do replikacji wirusa i transkrypcji jego genów. Poza tym bierze udział w transformacji nowotworowej komórek gospodarza przez wiązanie się z licznymi białkami, w tym z antyonkogenami p53 i Rb, i hamowanie ich aktywności. Charakterystyczne dla raka z komórek Merkla mutacje w dużym antygenie T uniemożliwiają replikację wirusa, ale nie wpływają na interakcje tego białka z antyonkogenem Rb. Wirusy MCV, które nie pochodzą z nowotworów, nie mają tych mutacji.

Naukowcy uważają, że jest to kolejna przesłanka świadcząca o tym, że wirus wkleja się do genomu gospodarza przed rozpoczęciem transformacji nowotworowej, a więc zapewne jest jej przyczyną. Zastanawiają się też nad powodami regularnego występowania mutacji w dużym antygenie T w nowotworach, i stawiają hipotezę, że mutacje mogą stanowić dla wirusa swego rodzaju ochronę przed układem odpornościowym gospodarza, lub też że replikacja wirusa powoduje śmierć zainfekowanej komórki, zatem przetrwają tylko te komórki nowotworowe, w których wirus utracił zdolność do namnażania się. Pierwszym etapem powstawania raka z komórek Merkla byłaby zatem integracja wirusa MCV do genomu gospodarza,  natomiast drugi niezbędny etap stanowiłaby utrata funkcjonalnego dużego antygenu T. Ponadto badacze twierdzą, że spora część mutacji w genie kodującym antygen T wygląda jak uszkodzenia powstałe w wyniku działania UV, co może wyjasnić związek między ekspozycją na działanie promieni słonecznych a ryzykiem zachorowania na raka z komórek Merkla. Natomiast brak wirusa w niektórych nowotworach można próbować wyjaśnić tym, że być może istnieją dwa rodzaje raka z komorek Merkla, lub mamy do czynienia z błędną diagnozą.

Czyli coraz więcej wskazuje na to, że złapano kolejnego wirusowego winowajcę, który powoduje nowotwory. A skoro udało się wyprodukować szczepionkę przeciw wywołującemu raka szyjki macicy wirusowi HPV, która ma chronić przed tym nowotworem, to może kiedyś doczekamy się szczepionki na MCV, która będzie chronić przed rakiem neuroendokrynnym skóry?

  1. KingKong
    Październik 2, 2008 o 5:13 pm

    Ostatnio piszesz dużo o nowotworach, jest to dobra projekcja odzwierciedlająca postępy, które się w dziedzinie onkologii dokonują. Bardzo się z tego cieszę, ponieważ bardziej mnie to interesuje niż bajkowe filmiki i bajkowe opowiastki o ewolucji organizmów. Taka wiedza jest bardzo użyteczna dla uczonych zajmujących się opracowywaniem terapii antyrakowych, jak i cierpiących ludzi, którym każdy przebłysk nadziei dodaje woli walki z chorobą i cierpieniem.

    pozdrawiam.

  2. Październik 31, 2008 o 9:45 am

    Witam, składam propozycję wymiany linkami🙂 Pozdrawiam

  1. No trackbacks yet.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: